گروت چیست؟ + روش استفاده از آن

گروت ماده‌ای خمیرمانند و مقاوم است که برای پر کردن فواصل میان کاشی‌ها، سرامیک‌ها، سنگ‌ها یا قطعات بتنی به‌کار می‌رود و نقش اساسی در استحکام و زیبایی نهایی سطوح دارد. این ترکیب معمولا از سیمان، آب و گاهی افزودنی‌های خاص برای افزایش دوام و چسبندگی تشکیل می‌شود. روش استفاده از گروت به این صورت است که پس از آماده‌سازی سطح و اطمینان از تمیزی درزها، گروت به‌صورت یکنواخت با کاردک لاستیکی در میان فاصله‌ها پخش می‌شود تا کاملا پر شود. برای درک بهتر اینکه گروت چیست، با ما در این مطلب همراه باشید.

گروت چیست و چه کاربردی دارد؟

اگر تاکنون با تولید یا اجرای سازه‌های بتنی سروکار داشته‌اید، احتمالا اصطلاح گروت چیست؟ برایتان آشناست. گروت در حقیقت نوعی ملات آماده با خواص مکانیکی و شیمیایی تقویت‌شده است که برای پر کردن فضاهای خالی، تثبیت تجهیزات و افزایش مقاومت سازه‌ها در نقاط حساس به کار می‌رود. این ماده از نظر ظاهری شبیه به ملات سیمانی است اما برخلاف ملات معمولی، دانه‌بندی ریزتری دارد، قابلیت روانی بیشتری نشان می‌دهد و پس از سخت شدن، مقاومت بسیار بالایی در برابر فشار، ارتعاش، رطوبت و تنش‌های سازه‌ای پیدا می‌کند.

کاربرد گروت بسیار متنوع است؛ از زیرسازی بیس‌پلیت‌ها، پر کردن حفره‌های زیر ستون‌های فلزی و استقرار بولت‌ها گرفته تا ترمیم ترک‌های عمیق در بتن و افزایش مقاومت زیر دستگاه‌های صنعتی. در پروژه‌های عمرانی بزرگ مانند پل‌سازی، نیروگاه‌ها و کارخانه‌ها نیز از گروت برای تثبیت قطعات سنگین استفاده می‌شود تا انتقال نیرو به‌صورت یکدست و بدون تمرکز تنش انجام گیرد.

ترکیبات اصلی گروت و انواع آن

در ترکیب شیمیایی گروت، معمولا سیمان پرتلند، ماسه‌ی سیلیسی ریزدانه، آب، مواد پلیمری و افزودنی‌های خاص به کار می‌رود. این افزودنی‌ها موجب افزایش روانی، چسبندگی و کاهش جمع‌شدگی سطحی می‌شوند. یکی از مواد پرکاربرد در بهبود کیفیت گروت، فوق روان کننده بتن است که باعث افزایش سیالیت بدون اضافه کردن آب زیاد می‌شود. در زمان خرید فوق روان کننده بتن باید به سازگاری آن با نوع سیمان و شرایط محیطی توجه شود تا اثر بخشی مطلوب خود را نشان دهد.

انواع گروت از نظر ساختار و ترکیب به چند دسته تقسیم می‌شوند:

• گروت سیمانی: متداول‌ترین نوع، مناسب برای مصارف عمومی ساخت‌وساز.
• گروت اپوکسی: بر پایه رزین اپوکسی، با مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی و نفتی.
• گروت پلیمری: حاوی رزین‌های اصلاح‌شده برای چسبندگی و دوام فوق‌العاده.
• گروت بدون انقباض (Non-Shrink): مخصوص موقعیت‌هایی که تلرانس ابعادی اهمیت دارد.
• گروت پایه فلزی (فلزی‌دار): دارای ذرات فلزی برای انتقال بار و مقاومت ویژه در دمای بالا.

انتخاب نوع گروت باید بر اساس نیاز پروژه، شرایط محیطی و فشار وارده انجام گیرد.

 

مزایای استفاده از گروت در پروژه‌های ساختمانی

استفاده از گروت مزایای فراوانی در حوزه‌ی عمران و ساختمان دارد. یکی از شناخته‌شده‌ترین برندهایی که در زمینه تولید مواد شیمیایی ساختمانی از جمله گروت و افزودنی‌های بتن فعالیت می‌کند، شرکت زرلوشیمی است. محصولات این شرکت با فرمولاسیون دقیق و کنترل‌شده، در پروژه‌های ملی و صنعتی ایران به‌طور گسترده به کار می‌روند.

مزایای استفاده از گروت در پروژه‌های مختلف عبارت‌اند از:

• افزایش مقاومت فشاری نسبت به ملات‌های معمولی.
• کاهش جذب آب و جلوگیری از نفوذ رطوبت به سازه‌ها.
• حفظ پایداری ابعادی در حین خشک شدن و کاهش ترک‌های سطحی.
• تسهیل نصب تجهیزات صنعتی سنگین با پرکردن تراز زیر دستگاه‌ها.
• افزایش چسبندگی میان بتن موجود و تجهیزات فلزی.
• مقاومت شیمیایی بالا در برابر مواد خورنده در نیروگاه‌ها و صنایع پتروشیمی.

با در نظر گرفتن این مزایا، مشخص می‌شود پاسخ به پرسش «گروت چیست؟» صرفا محدود به یک ماده ساختمانی نیست؛ بلکه گروت ابزاری حیاتی برای پایداری و دوام سازه‌ها است.

آماده‌سازی سطح قبل از اجرای گروت

یکی از اصلی‌ترین مراحل اجرای موفق گروت، آماده‌سازی دقیق سطح است. سطح موردنظر باید کاملا تمیز، زبر و عاری از چربی، گردوغبار یا ذرات سست باشد. پیش از ریختن گروت، باید سطح زیرکار را مرطوب کرد؛ اما وجود آب آزاد در سطح مجاز نیست، زیرا موجب تضعیف چسبندگی و کاهش استحکام خواهد شد.

در زیر بیس‌پلیت‌ها یا زیر ستون‌ها، معمولا از قالب موقت مقاوم در برابر نشت گروت استفاده می‌شود. همچنین لازم است برای هدایت هوا یا گازهای محبوس شده در زمان تزریق گروت، مسیرهای خروج تعبیه شود. بدیهی است که اگر مرحله آماده‌سازی به‌درستی انجام نشود، حتی بهترین ترکیب گروت نیز در عملکرد نهایی خود دچار افت کیفیت خواهد شد.

روش صحیح استفاده از گروت (گام‌به‌گام)

در پاسخ به پرسش «چگونه گروت استفاده می‌شود؟» می‌توان مراحل زیر را به‌عنوان روند استاندارد اجرا معرفی کرد:

• اختلاط مواد خشک: ابتدا پودر گروت را در مخلوط‌کن خشک به‌خوبی هم بزنید تا یکنواخت شود.
• افزودن آب یا افزودنی‌های مایع: آب را تدریجی اضافه کرده و در صورت نیاز از فوق روان کننده بتن برای افزایش روانی استفاده کنید.
• تست روانی و قوام: میزان سیالیت باید به‌گونه‌ای باشد که گروت بدون فشار اضافی در حفره‌ها نفوذ کند.
• قالب‌گذاری و تزریق: گروت را از یک سمت بریزید تا از حبس هوا جلوگیری شود. برای ضخامت زیاد، تزریق پله‌به‌پله انجام می‌شود.
• پرداخت نهایی: پس از پر شدن کامل فضا، سطح را صاف کرده و تا زمان گیرش اولیه از لرزش و بارگذاری پرهیز کنید.

اجرای صحیح گروت نیازمند تجربه، تجهیزات مناسب و رعایت دمای محیطی بین ۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است.

نکات مهم در زمان خشک شدن و نگهداری گروت

پس از تزریق گروت، فرآیند عمل‌آوری (Curing) اهمیت حیاتی دارد. برای جلوگیری از تبخیر سریع آب و ایجاد ترک‌های سطحی، باید سطح گروت را تا چند روز پس از اجرا مرطوب نگه داشت یا از مواد عمل‌آوری شیمیایی استفاده کرد.

شرایط خشک شدن نباید با تابش مستقیم آفتاب یا وزش باد تند همراه باشد. در مناطق گرم، استفاده از گونی خیس روی سطح بسیار مفید است. همچنین از قرار دادن بارهای سنگین یا ضربه روی گروت تا حصول مقاومت نهایی باید خودداری شود. این مقاومت کامل معمولا پس از ۲۸ روز حاصل می‌گردد، اما بسته به نوع گروت و افزودنی‌های به‌کاررفته ممکن است سریع‌تر اتفاق بیفتد.

تفاوت گروت با ملات معمولی

گرچه در ظاهر شباهت‌هایی میان گروت و ملات دیده می‌شود، اما تفاوت‌های عملکردی آن‌ها قابل چشم‌پوشی نیست. ملات معمولی برای آجرچینی یا پوشش‌های سطحی استفاده می‌شود، در حالی‌که گروت برای انتقال بارهای فشاری سنگین و پرکردن فضاهای دقیق مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در پاسخ به سوال «گروت چیست؟» باید یادآور شد که این ماده برخلاف ملات، بدون جمع‌شدگی است و پس از سخت شدن، مقاومت فشاری آن می‌تواند تا چندین برابر ملات عادی افزایش یابد. افزون بر این، گروت به دلیل وجود افزودنی‌هایی مانند فوق روان کننده بتن، خاصیت سیالیت بالایی دارد و می‌تواند در نقاطی که دسترسی دشوار است، به‌راحتی نفوذ کند.

خطاهای رایج در اجرای گروت و نحوه جلوگیری از آن‌ها

اجرای گروت اگر بدون دقت و نظارت حرفه‌ای انجام شود، می‌تواند منجر به مشکلات جدی شود. برخی از خطاهای متداول عبارت‌اند از:

• افزودن بیش از حد آب در ترکیب، که باعث کاهش مقاومت نهایی می‌شود.
• عدم رطوبت‌دهی کافی سطح زیرکار که چسبندگی گروت را کاهش می‌دهد.
• تزریق نامناسب که موجب ایجاد فضاهای خالی و تضعیف انتقال نیرو می‌شود.
• عدم رعایت دمای محیطی مناسب که باعث تأخیر در گیرش یا انقباض بیش‌ازحد می‌گردد.
• ناتوانی در عمل‌آوری اصولی و خشک شدن سریع سطح.

برای جلوگیری از این خطاها، توصیه می‌شود از محصولات معتبر مانند گروت‌های برند زرلوشیمی استفاده کنید.

 

جمع‌بندی

اکنون که با مفهوم گروت چیست و جزئیات فنی آن آشنا شدیم، می‌توان نتیجه گرفت که گروت یک ماده تخصصی باخواص مکانیکی بالا است که امروزه نقشی کلیدی در افزایش دوام و ایمنی سازه‌ها ایفا می‌کند. در انتخاب نوع گروت باید به عواملی مانند شرایط محیطی، نوع بار وارده و روش اجرا توجه شود. استفاده از افزودنی‌های مناسب و محصولات دارای استاندارد از برندهایی نظیر زرلوشیمی، ضامن کیفیت و ماندگاری در بلندمدت خواهد بود.

 

سوالات متداول

۱. گروت چیست؟

گروت نوعی ملات پیشرفته بر پایه سیمان یا رزین‌های پلیمری است که برای پر کردن فضاهای خالی، تثبیت قطعات سنگین و افزایش مقاومت سازه‌ها استفاده می‌شود.

۲. تفاوت گروت سیمانی با اپوکسی در چیست؟

گروت سیمانی اقتصادی‌تر و مناسب برای کارهای عمرانی معمول است؛ درحالی‌که گروت اپوکسی مقاومت بالایی در برابر مواد شیمیایی دارد و برای محیط‌های صنعتی ایده‌آل است.

۳. آیا می‌توان گروت را با ملات معمولی جایگزین کرد؟

خیر، زیرا ملات معمولی انقباض زیادی دارد و توان انتقال بار فشاری را ندارد. گروت مخصوصاً برای این نوع کاربرد طراحی شده است.

۴. برای افزایش سیالیت گروت چه باید کرد؟

استفاده از فوق روان کننده بتن بهترین گزینه است، چون بدون افزودن آب اضافی، قوام و جریان‌یافتگی ترکیب را افزایش می‌دهد.

۵. برند مناسب برای خرید گروت چیست؟

برند زرلوشیمی یکی از معتبرترین تولیدکنندگان گروت و افزودنی‌های بتن در ایران بوده که محصولات آن دارای استاندارد بین‌المللی هستند.